niedziela, 8 marca 2009

"Czarna księga kobiet"


"Czarna księga kobiet" to zbiór artykułów, raportów, świadectw międzynarodowego zespołu autorek/autorów na temat sytuacji kobiet. To pierwsza publikacja ukazująca tak szeroki przekrój problemów związanych z sytuacją kobiet we współczesnym świecie. Podzielona jest na części odpowiadające hasłom deklaracji ONZ z 1993 roku, poświęconej eliminacji przemocy wobec kobiet: Bezpieczeństwo, Nietykalność osobista, Wolność, Godność, Równość.

W wielu krajach Azji, Afryki, Ameryki Południowej, ale także Europy kobiety doświadczają przemocy i poniżenia, padają ofiarą okrutnych tradycji, bezwzględnego rynku i antykobiecych ideologii, zasilają szeregi współczesnych niewolników. Odmawia się im podstawowych praw: do bezpieczeństwa, godności, decydowania o własnym ciele i własnym losie.
Artykuły dotyczą takich tematów, jak honorowe zabójstwa, gwałt jako narzędzie wojny, selektywna aborcja, rytualne okaleczanie, gwałty małżeńskie i przemoc domowa, prawo do opieki lekarskiej i do aborcji, ochrona przed AIDS, wymuszone małżeństwa, prostytucja i handel kobietami, turystyka seksualna i współczesne niewolnictwo, dyskryminacja kobiet homoseksualnych, nierówny dostęp do edukacji i nierówności na rynku pracy. Raportom towarzyszą najważniejsze międzynarodowe postanowienia dotyczące praw kobiet.

Polskie wydanie "Czarnej księgi kobiet" uzupełniono o teksty poświęcone sytuacji kobiet w Polsce.

Wydana we Francji w 2006 roku "Le livre noir de la condition des femmes" to wstrząsający raport ponad 40 autorek i autorów o sytuacji kobiet na świecie i pierwsza tego rodzaju publikacja w Polsce. "Czarna księga kobiet" z pewnością stanie się ważnym głosem w debacie na temat praw kobiet. Jak pisze we wstępie Sandrine Treiner: "Ta książka nie jest listą skarg, ale wręcz przeciwnie: wyrazem determinacji."

sobota, 20 grudnia 2008

"Kobieta do zjedzenia" Margaret Atwood


Kobieta do zjedzenia, książka do połknięcia. Powieść Margaret Atwood wciąga. Niewiadomo kiedy upływa czas i kolejne strony opowieści. Nie ma dat, nie ma wydarzeń politycznych, które umiejscowiły by nas w czasie. Równie dobrze, mogą to być lata 60-te w Kanadzie, co rok 2008 w Polsce - opóźnionej, gospodarczo, kulturowo i mentalnie w stosunku do zachodu.

Bohaterka, Marian, staje wobec wyboru między opoką - Peterem, dobrze zarabiającym prawnikiem, a mrocznym i tajemniczym Duncanem, czyli wolnością, niezależnością, ale też byciem indywidualną konsumentką.
Symbolem zanikania woli bohaterki jest postępujący jadłowstręt, obejmujący coraz większą ilość produktów. Zaczyna się od krwawego befsztyka, poprzez jajka aż po marchewkę. Marian uzmysławia sobie cierpienie zwierząt i roślin, zniewolenie i odbieranie życia. Kulminacją jej przemiany jest wywołana głodem i alkoholem projekcja przyszłości, której doświadczyła na przyjęciu u narzeczonego. Na imprezie, na którą w ostatniej chwili zaprosiła własnych znajomych, ma nieswoją sukienkę, fryzurę, biżuterię i twarz. Wyzwolenie daje jej ucieczka od narzeczonego i jego świata oraz przygotowanie biszkoptu - słodkiej, pustej kobiety, kobiety do wchłonięcia. Przygotowanie ciasta i zjedzenie go od strony nóg zwraca Marian wolność i apetyt. A także narrację, bowiem środkowa część książki opowiedziana jest w trzeciej osobie, aby na koniec znów wrócić do pierwszej osoby.

Pomimo upływu 50 lat, problematyka "Kobiety do zjedzenia" jest nadal aktualna. Przestrzega przed zbytnią rezygnacją z samej siebie na rzecz bliskich i oczekiwań otoczenia. Mówi, jak blisko jest od kompromisu i poświęcenia, do popadnięcia w zależność i zatracenie siebie a nawet popadnięcie w szaleństwo.